1. Siết chặt quy định rút BHXH một lần

• Đối tượng áp dụng: Người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/7/2025 trở đi.
• Thay đổi: Nhóm này sẽ không được rút BHXH một lần sau 12 tháng nghỉ việc như trước đây (trừ các trường hợp đặc biệt theo quy định pháp luật). Quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi an sinh lâu dài, đảm bảo người lao động có lương hưu khi về già.

Việc siết chặt các quy định về rút BHXH một lần là một sự thay đổi chính sách có chủ đích, nhằm hạn chế tình trạng người lao động xem khoản đóng góp an sinh như một tài khoản tiết kiệm ngắn hạn. Mục tiêu của chính sách là đảm bảo sự bền vững dài hạn của quỹ hưu trí và khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng góp để hướng tới một nguồn thu nhập ổn định khi về già. Việc hiểu rõ các trường hợp nào được phép rút là vô cùng quan trọng để người lao động đưa ra quyết định phù hợp.

Theo Khoản 1 Điều 70 Luật BHXH năm 2024, từ năm 2026, người lao động chỉ được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong sáu trường hợp sau:

• Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH. Đây là trường hợp người lao động đã đến tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng không tích lũy đủ số năm đóng tối thiểu để nhận lương hưu hàng tháng.
• Ra nước ngoài để định cư. Người lao động phải có giấy tờ hợp pháp chứng minh việc định cư ở nước ngoài.
• Mắc bệnh hiểm nghèo theo quy định. Luật quy định cụ thể các bệnh hiểm nghèo đe dọa tính mạng, bao gồm: ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
• Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng. Những trường hợp này có tình trạng sức khỏe rất yếu, không còn khả năng tiếp tục lao động.
• Người có thời gian đóng BHXH trước 01/7/2025, sau 12 tháng nghỉ việc không tham gia BHXH bắt buộc hoặc tự nguyện và có thời gian đóng chưa đủ 20 năm. Đây là điều khoản chuyển tiếp quan trọng, có nghĩa là những người đã tham gia BHXH trước khi luật mới có hiệu lực vẫn có lựa chọn rút BHXH một lần theo quy định cũ (nghỉ việc sau 12 tháng và đóng chưa đủ 20 năm), trong khi những người bắt đầu tham gia sau ngày này sẽ không còn lựa chọn này nữa.
• Lực lượng vũ trang khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện hưởng lương hưu. Áp dụng cho quân nhân, công an, dân quân thường trực khi kết thúc thời gian công tác mà không đủ điều kiện nhận lương hưu.

2. Cộng dồn thời gian đóng BHXH cho người đi xuất khẩu lao động

• Quy định mới: Tại Khoản 4 Điều 66 Luật BHXH 2024, thời gian tham gia BHXH của người lao động ở cả Việt Nam và nước ngoài sẽ được tính cộng dồn.
• Lợi ích: Tăng cơ hội đủ điều kiện về số năm đóng để hưởng lương hưu cho những người đi lao động quốc tế.

Luật BHXH 2024 đã làm rõ hơn các quy định đối với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam: 

• Người lao động là công dân nước ngoài có hợp đồng lao động từ đủ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
• Tuy nhiên, các trường hợp như di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp, đã đủ tuổi nghỉ hưu khi ký hợp đồng, hoặc thuộc các quy định khác trong điều ước quốc tế sẽ không phải tham gia.

3. Giảm số năm đóng tối thiểu xuống 15 năm

• Ý nghĩa: Mở rộng cửa cho những người tham gia BHXH muộn có cơ hội nhận lương hưu.

Từ năm 2026, các điều kiện để hưởng lương hưu hàng tháng đã được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động. Các thay đổi quan trọng bao gồm:

• Giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu: Đây là một trong những thay đổi đột phá nhất của Luật BHXH 2024. Điều kiện về thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu đã được giảm từ 20 năm xuống chỉ còn 15 năm. Sự điều chỉnh này mở ra cánh cửa an sinh cho hàng triệu người lao động có quá trình làm việc gián đoạn hoặc tham gia BHXH muộn, giúp họ có cơ hội nhận lương hưu hàng tháng khi về già thay vì phải nhận BHXH một lần.
• Lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu: Theo lộ trình đã được quy định trong Bộ luật Lao động, từ ngày 01/01/2026, tuổi nghỉ hưu đối với người lao động làm việc trong điều kiện bình thường sẽ là 61 tuổi 6 tháng đối với nam và 57 tuổi đối với nữ. Người lao động cần đáp ứng cả điều kiện về thời gian đóng BHXH tối thiểu và đủ tuổi nghỉ hưu theo lộ trình này để được hưởng lương hưu.

4. Hướng dẫn chi tiết cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu

Cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu được điều chỉnh để phù hợp với quy định mới về thời gian đóng tối thiểu, tạo ra sự khác biệt trong cách tính giữa lao động nam và nữ, cũng như giữa các mốc thời gian tham gia khác nhau.

Bảng so sánh cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu từ 2026

 

Đối tượng	Thời gian đóng  BHXH	Cách tính tỷ lệ  hưởng	Tỷ lệ hưởng tối đa
Lao động Nữ	Đủ 15 năm	45%	75% (tương ứng với 30 năm đóng)
	Từ năm thứ 16 trở đi	Cứ mỗi năm cộng thêm 2%
Lao động Nam	Từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm	40% cho 15 năm đầu, sau đó cứ mỗi năm cộng thêm 1%	75% (tương ứng với 35 năm đóng)
	Từ đủ 20 năm trở lên	45% cho 20 năm đầu
	Từ năm thứ 21 trở đi	Cứ mỗi năm cộng thêm 2%

 

Ví dụ cụ thể:

Nữ đóng 20 năm: 15 năm đầu (45%) + 5 năm tiếp theo (5 x 2% = 10%) = 55%.

Nam đóng 18 năm: 15 năm đầu (40%) + 3 năm tiếp theo (3 x 1% = 3%) = 43%.

Nam đóng 25 năm: 20 năm đầu (45%) + 5 năm tiếp theo (5 x 2% = 10%) = 55%.

5. Hạ độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

Từ ngày 1/7/2025, theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (CCHTXH) giảm từ 80 xuống từ đủ 75 tuổi trở lên đối với người không có lương hưu/trợ cấp BHXH hàng tháng. Riêng người thuộc hộ nghèo, cận nghèo được hưởng từ đủ 70 tuổi. Mức trợ cấp dự kiến thấp nhất 500.000 đồng/tháng, kèm BHYT. 

Chi tiết chính sách hạ độ tuổi (từ 01/7/2025):

• Đối tượng 75 tuổi: Công dân Việt Nam đủ 75 tuổi trở lên, không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng.
• Đối tượng 70-75 tuổi: Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi.
• Mức hưởng: Không thấp hơn mức chuẩn trợ cấp xã hội, thấp nhất là 500.000 đồng/tháng/người.

6. Khuyến khích bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu

Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024 (có hiệu lực từ 01/7/2025) khuyến khích bảo lưu thời gian đóng bằng cách giảm điều kiện hưởng lương hưu xuống còn 15 năm, thay vì 20 năm như trước. Việc này giúp người lao động nhận lương hưu hàng tháng, được cấp thẻ BHYT miễn phí và hưởng các chính sách hỗ trợ, thay vì nhận BHXH một lần. 

Quyền lợi vượt trội khi bảo lưu thời gian đóng BHXH:

• Điều kiện hưởng lương hưu dễ dàng hơn: Giảm số năm đóng tối thiểu xuống còn 15 năm, mở rộng cơ hội hưởng lương hưu cho nhiều người.
• Hưởng BHYT miễn phí: Trong thời gian hưởng lương hưu, người lao động được quỹ BHXH đóng bảo hiểm y tế, đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh.
• Hưởng trợ cấp hàng tháng: Nếu chưa đủ tuổi nghỉ hưu hoặc chưa đủ 15 năm đóng BHXH, người lao động có thể hưởng trợ cấp hàng tháng và được ngân sách nhà nước đóng BHYT trong thời gian chờ.
• Cộng dồn thời gian đóng: Bảo lưu thời gian đóng giúp cộng dồn thời gian, nâng cao tỷ lệ hưởng lương hưu.
• Tiếp cận tín dụng ưu đãi: Người lao động bảo lưu thời gian đóng có cơ hội tiếp cận các chính sách hỗ trợ tín dụng khi mất việc làm. 

Người lao động bảo lưu thời gian đóng có thể chờ đến khi đủ điều kiện nghỉ hưu, sau đó làm hồ sơ nộp tại cơ quan BHXH nơi cư trú hoặc cơ quan gần nhất.

7. Trợ cấp hưu trí xã hội cho người không có lương hưu

 

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực từ 01/7/2025, người không có lương hưu (hoặc trợ cấp BHXH hàng tháng) từ đủ 75 tuổi trở lên sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng. Mức trợ cấp dự kiến là 500.000 đồng/tháng, cùng với thẻ BHYT và hỗ trợ mai táng. 

• Đối tượng hưởng: Công dân Việt Nam đủ 75 tuổi trở lên, không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hàng tháng.
• Trường hợp đặc biệt: Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được hưởng khi đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi.
• Mức hưởng: 500.000 đồng/người/tháng.
• Quyền lợi kèm theo: Được cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) miễn phí và hỗ trợ chi phí mai táng khi qua đời.

Chính sách này nhằm hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, đảm bảo thu nhập tối thiểu cho người cao tuổi không có điều kiện đóng BHXH.

Tham gia vào group, fanpage dưới đây để nhận được các thông tin mới nhất về kế toán:

Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100063524231503;

https://www.facebook.com/profile.php?id=100071028927082;

https://www.facebook.com/chukysovn.net/

Group: https://www.facebook.com/groups/800142297731231